වැව රවුම – පෙබරවාරි 2016

සාමන්ත තැන්නගේ විසිනි (by Saamantha Tennege)

මසුරං හා ඔවදන්

මසුරං යනු වටිනා දෙයකි. සිංහල භාෂාවේ ඔවදන්, මසුරං හා සමාන කර යෙදුනු තැන් බොහෝය. ජීවිතය සංකීර්ණය. ජීවත් වීම පහසු නැත. ජීවිතය සුමටද නැත. ඒ අතර අපට ලැඛෙන ඔවදන් නිසාවෙන් ජීවිත යම්තාක් දුරකට හෝ සුමට කර ගත හැකිය. බොහෝ විට නොමිලේ ලැබුණද, ඇස් කන් හැර බැලු විට ඔවදන් තුළ සැඟව ඇති අති සියුම් කලාව වැටෙහෙන්නට පටන් ගනී. ඒ සමඟම අවිද්‍යාවත්, මෝහාන්ධකාරයත් පහව යන බව වියත් මතයකි. සැබවින්ම, ඔවදන් මසුරං හා සමානද ? නැතිනම් ඊටත් වඩා අගනේ ද ?

Where your eyes go, your body follows

ටෙනිස්, ගොල්ෆ්, නර්ථන මෙන්ම යෝග ගුරුවරුන්ගේ මුවඟෙහි නිතර රැඳුනු වදන් පෙළකි, “Where your eyes go, your body follows” යන්න. එසේ වුවද බොහෝ ගුරුවරු පවසන්නේ තම සිසුන්ට මේ ගැන කෙතරම් කීවද එය බිහිරි අලීන්ට වීණා වාදනය කිරීමක් හා සමාන බවය. යම් හෙයකින් මේ උපදේසය තුළ සැඟව ඇති අපූරු තාක්ෂණය ග්‍රහණය කර ගැනීමට හැකියාවක් ඇත්ද, ඔහුට හෝ ඇයට තම සිතැ`ගි පරිදි අපූරු ඉරියව් පවත්වාගෙන යා හැකි බවට එකී ගුරුවරු පෙන්වා දෙති.

උජුංකායං පනිදාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨ පෙත්වා

ආනාපානා සති භාවනාව පුහුණුවන්නට ලැඛෙන මූලික උපදේශයන් අතරින් එකකි, මේ. ඇතැම් අය මේ පාඨය ඉතා කෙටියෙන් “කොන්ද කෙළින් තියාගෙන සිහිය පෙරටු කරගැනීම” යනුවෙන් හඳුන්වා දෙති. මේ පාඨය ගැන අටුවාවේ දැක්වෙන විස්තර හාරා ඇවිස්සීම අපගේ අරමුණ නොවන්නේ ය. සූත්‍ර පාඨයට අනුව කොන්ද කෙළින් තබා ගැනීමට යාමෙන් සිහිය පෙරටු කර ගන්නට අපහසුතාවයක් ඇති විය හැකි කරුණක් පෙන්වා දීමට අදාල මීළඟ සටහනට නිමිත්තකි, මේ.

Relax your Shoulders

කය සැහැල්ලූ කරගැනීමට කොඳු නාරටිය කෙළින් තබා ගැනීමේදී නොදැනීම උරහිස් තද වේ. ඒ, අප කොන්ඳ ඔසවා ගැනීමට උරහිස් උපකාරී කර ගන්නා නිසාය. මා මිත්‍ර විසි පස් හැවිරිදි කැනේඩියානු ජාතික ෆ්‍රෑන්ක් නිතරම කියන්නේ Relax your Shoulders කියාය. ඔහුට අනුව එසේ නොකළොත් නාසය අග සිහිය පිහිටුවා ගත නොහැකිය. මක්නිසාද යත්, එවිට කොන්ද කෙළින් තබා ගනු වස් අපටත් නොදැනීම උරහිසට සිහිය යොමු කළ යුතු නිසාවෙනි.

පුද්ගලික අත්දැකීම් පොදු අත්දැකීම් බවට පත් කිරීම

වසර 2007 එක්තරා දිනක මා ලියූ ලිපියක් ප්‍රවීණ ලේඛක ටියුඩර් අමරසේන මහතාට කියවන්නට දුනිමි. ලිපිය කියවා ඔහු අපට දුන්නේ මෙබඳු උපදෙසකි. “සාමන්ත, හැම වෙලේම ලිපියක් ලියනකොට පුද්ගලික අත්දැකීමක් වුනත් පොදු කාරණාවක් බවට පත් කරන්න බලන්න. තමන් ගැනම කියන්න යන්න එපා. තමන්ගේ අත්දැකීම වුනත් පාඨකයාගේ අත්දැකීමක් බවට පත්කරන්න උත්සාහ ගන්න.” එදින ඔහුට කියවන්නට දුන් ලිපිය ගැන මට දැන් මතක නැත. එහෙත් ඔහු දුන් උපදෙස තවමත් මතකය.

අත්තුක්කංසනය හා පරවම්භනය

අත්තුක්කංසනය යනු තමන් හුවා දැක්වීමය. පරවම්භනය යනු අනුන් හෙළා දැකීමය. මේ කරුණු දෙක බොහෝ මිනිසුන්ගේ දුර්වලතාවක් ලෙස බුදුසමය දක්වයි. කිසිවිටෙකත් බුදුහිමියෝ තමන්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය කියා පා එමගින් අන්‍යයන් නොතකා හැරීම හෝ නිග්‍රහ කිරීම නොකළහ. මෙම උතුම් ගුණය නිහතමානී බවේ ප්‍රධාන ලක්ෂණයකි. නිහතමානී මනුෂ්‍යා නිහඬය. කෑ මොර දී තමාගේ වතගොත කියාපාන්නේ ද නැත.

කුඩා නදී සහ මහා නදී

කිසියම් බුද්ධ දේශනාවක මෙබඳු කරුණක් දක්වා තිබුණු බව මට මතකය. එනම් කුඩා දිය පහරවල් ශබ්ද නඟමින් ගලා යන්නේ යම් සේද, බොල් මිනිස්සු තමාගේ පුරසාරම කියා පාති. ගැඹුරු ගංගා නිහඬව ගලා යන්නේ යම් සේද, බහුශ්‍රැතයෝ කෑ කෝ ගසමින් තමන්ගේ තරාතිරම ප්‍රකාශ නොකරති.

ධර්මය තුළින් ලබන ජීවිතාබෝධය හා අත්දැකීම් තුළින් ලබන ධර්මාවබෝධය

මහනුවර ශාන්ත සිල්වෙස්තරයේ නව වන ශ්‍රේණියේ අප සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්‍ය උගත්තේ රාජපක්ෂ ගුරු මාතාවගෙනි. ඇය ප්‍රංශ මහා ලේඛක වික්ටර් හියුගෝ රචිත “ද බ්ලේ මිසරාබ්ලේ” නවකතාවේ සිංහලානුවාදය වූ “මනුතාපය” අපට ඉගැන්වූයේ මානව හැඟී- ම් වලත්, සිතිවිලිවලත් සංකීර්ණතා, දුබලතා මෙන්ම ප්‍රබලතාද මොනවට පැහැදිලි කරමිනි. ලොව කවර දිග්බාගයක වුවද, අදත් අපි එකී මානුෂික ගුණාංගයන්ගේ ප්‍රතිඵලත්, අතුරු ප්‍රතිඵලත් අත්දකිමු.

සද්ධර්මරත්නාවලියේ නාගසේන කතා වස්තුව ඇය අප ඉදිරියේ දිග හැරියේ ජීවන අත්දැකීම් ඔස්සේ ධර්මය ඉස්මතු කරගන්නා පිළිවෙළට ය. සාහිත්‍ය කෘතියක් බිහිකරන ලේඛකයෙකු යනු අන්තර්ඥානය කෙතරම් දියුණු කළ යුතු අයෙකුද යන්න එතුමියගෙන් උගත්, අදටත් අප මතකයේ රැඳුනු අවිධිමත් පාඩමකි.

“ලියන” ආරච්චි සහ “නලියන” ආරච්චි

නොලියා ලියන්නට උගත නොහැකිය. ලියූ පමණින් ලියන්නෙකුද විය නොහැකිය. අපේ පංතියේ සිටි මා මිතුරු ලියනාරච්චි ලියනවාට වඩා කළේ දැඟලීම ය. දිනක් රාජපක්ෂ ගුරුතුමිය ලියනාරච්චිගේ හැසිරීම මෙසේ අර්ථදැක්වූවා ය. “ඔයා ලියනාරච්චි නෙමෙයි…. නලියනාරච්චි”

It takes time

ඕනෑම දෙයක් ස්ථාපිත වන්නට කාලයක් ගතවිය යුතුය. අපි ඒ බැව් දනිමු. එහෙත් ප්‍රායෝගිකව එකරුණ පිළිගැනීමට තරම් ඉවසිලිවන්ත නොවෙමු. අද කඩයක් විවෘත කරන්නේ හෙට සිට ලාබ ගන්නට ය. අද පොතක් එළි දක්වන්නේ හෙටම සිට දනන් තුඩ තුඩ රැව් දෙන්නට ය. සම්මාන ගන්නටය. එහෙත් එය සිදුනොවන විට ලියනාරච්චිලා පවා නලියනආරච්චිලා වන්නා හ. වික්ටර් හියු- ගෝලා, ධර්මසේන හාමුදුරුවෝ, ලියනාරච්චිලා සහ නලියනාරච්චිලා ගැන අපට කියාදුන් රාජපක්ෂ ගුරු මාතාව ලියා පළ කළ එකදු පොතකුදු නැත. එහෙත් ඇය මට පොතකි. නිකම්ම පොතක් නොව විශ්වකෝෂයකි.