“අමරදේව අඳුනන්නේ නැති මේ ගුවන්විදුලිය කේමදාසව කොහොමත් අඳුරන්නේ නැති වේවි.” එසේ කියු කේමද

ප්‍රියානන්ද විජේසුන්දර විසිනි

නිසල දිය ගැඹුරු වන්නාසේම එතුමන් ද නිසලය. ගැඹුරුය. නිර්මාණාවේශයේ දී නිසලව නිහඬව නිර්මාණකරයේ යෙදෙයි. එහෙත් නිර්මාණය වන්නේ ඉතා ගැඹුරු දේය. මේ ගැඹුරැ දේ මතුපිටින් සරළය. එහෙත් ඇතුලාන්තය ගැඹුරුය. මේ ඇතුලාන්තය තේරුම් ගන්නට අප බොහෝ දේ ඉගෙන ගත යුතු වෙයි. එයට අපගේ ජීවිත කාලයත් මදිවේ යැයි මට සිතේ.

පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ට 2014 දෙසැම්බර් 05 දා 87 ක් වන විය සපිරුනි. මේ කාලයෙන් හැට වසරකට අධික කාලයක් හෙළ සංගීත කේෂත්‍රයට එතුමා කළ මෙහෙවර පිළිබඳව කියන්නට මේ කාලය හා ඉඩ හසර ප්‍රමාණවත් වේද?

මොරටුවේ කොරලවැල්ලේ මුහුදු තීරයත්, මේ තීරය හරහා හමා ආ කරදිය සුළඟත්, මේ සුළෙඟ් නැගුනු, බිඳුනු රළ රැලිත්, තම පියා සාදා දුන් වයලීනයත් අමරදේවයන් තම කතා බහේ දී කිසි දිනක අමතක නොකළේය. භාරත දේශයේ සංගීත අධ්‍යාපනය ලබන්නට ශ්‍රී ලාංකේය ජනතාව දුන් උදව් උපකාර ද එතුමාට කිසි දිනෙක අමතක වූයේ නැත.


amaradeva-by-saamantha-tennege

සැට වසරකට ආසන්න කාලයක් තුළ අමරදේවයන් යනු කවරෙක්දැයි, එතුමා දැන උගත්කම් ලබාගත්තේ කෙසේ ද? එතුමාගෙන් ශ්‍රී ලාංකේය ගීතයට සිදුවූ යුග මෙහෙවර කුමක්දැයි, පුවත්පත් ලිපි කීපයකත්, ගුවන්විදුලි නාලිකා වැඩ සටහන්වලත්, රූපවාහිනී නාලිකා සියල්ලෙත් කොතරම් කතා බහ කරන්නට ඇති ද? යලි යලිත් මේවා විස්තර කරමින් සම්ප්‍රදායික ලිපියක් ලිවීමෙන් පළක් වේයැයි මට නොසිතේ. මන්ද මේ තොරතුරු ඇති තරම් ඔබ දන්නා අතර ඔබට සොයා ගන්නට ද හැකි බව මට සිතෙන බැවිනි.

නිසල දිය ගැඹුරු බව මා කලින්ම සඳහන්කර ඇත. මේ ගැඹුරු විද්වතාගේ, සංගීත වේදියාගේ නිසල බව මේ නිසල බවෙන් උපන් ගැඹුරු බව සොයා යන්නට මට සිතෙයි.

එතුමන්ගේ සමකාලීනයන් “අමරේ” කියා කතා කරනවා අසා ඇති මා ඔහුගේ පසුකාලීනයන් කටපුරා එතුමා ආමන්ත්‍රණය කළේ “අමරදේව සර්” නැතහොත් “ඇඳුරුතුමා” “ගුරුතුමා” යන ගෞරවණීය නාමයන්ගෙනි.

වරින්වර ගුවන් විදුලියේදීත්, ප්‍රසංග වේදිකාවේදීත්, ඇතැම් විට එතුමන්ගේ නිවසේදීත් මුණ ගැසුනු සෑම අවස්ථාවකදීම මට දැනුනේ මා මේ සිටින්නේ හෙළ සංගීතාවලිය එක්වන්ව ආලෝකමත් කළ මහා පහන් ටැඹ ඉදිරියේ කියායි.

හෙළ බස, සකු බස, ඉංග්‍රීසි බස එකසේ දන්නා, මේ භාෂාවන් තුනෙන්ම යමක් පැහැදිලි කළ හැකි වෙනත් සංගීතවේදියෙකු ගැන මා දන්නේ නැත.

තමන්ට ලැබුණු තනතුරුවලින් බැබලෙන්නට එතුමා උත්සාහ ගත්තේ නැත. එහෙත් එම තනතුරු තානාන්තර එතුමා නිසා බැබලූනු බව නම් මට කිව හැකිය.

එවකට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ අධිපති තනතුර ද, පසු කාලයක ගුවන් විදුලියේ සංගිත අංශයේ භාරකාරත්වය ද ලැබුණත් මේ තනතුරු දෙකෙහිම එතුමා සේවය කළේ ඉතාමත්ම කෙටි කලකි. නිදහසේ නිර්මාණ කිරිම හැරුණු විට මේ බැඳීම් මහා කරදරයක් සේ එතුමාට සිතෙන්නට ඇත.

ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහයන්, මහගම සේකරයන්, මඩවල එන් රත්නායකයන් සමග ගුවන් විදුලිය තුළ, සිනමාව තුළ අමරදේවයන් කළ පෙළහර අතිමහත්ය.

“සරසවිය” සිනමා පුවත්පත මෙහෙය වූ පළමු සරසවි සම්මාන උළෙල වෙනුවෙන් එවකට සරසවිය කතුවරයෙකුව සිටි විමලසිරි පෙර්රා මහතා මානවසිංහ ශූරීන් ලවා සරස්වතී අභිනන්දන ගීතයක් ලියවාගෙන, එවකට අමරදේවයන් පදිංචිව සිටි නාවල නිවසට ගොස් ගීතය භාර දී ඇත. “ජගන් මෝහිනී – මධුර භාෂිණී” යනුවෙන් ආරම්භවන මේ ගීතය තරම් සරස්වතී අභිනන්දන ගීතයක් මෙතෙක් නිර්මාණය වී තිබේ ද?

පණ්ඩිත් අමරදේවයන් පසුකාලීනව මට නිරතුරු මුණ ගැසුනේ ගුවන්විදුලියේ “ස්වර වර්ණ” සංගීතමය වැඩ සටහනේදීය. මෙම වැඩ සටහනේ මුල් පිටපත් රචකයා මෙන්ම එහි නිෂ්පාදකවරයා වූයේ ද මඩවල එස් රත්නායක මහතාය. සාමාන්‍යයෙන් පැය භාගයක වැඩ සටහනක් වූ මෙයට අඩුම තරමින් ගීත 5 ක් අන්තර්ගත විය යුතුමය.

දොරටු අවසරපත් වේලාසනින්ම පිළියෙල කරන රත්නායක මහතා අමරදේවයන් පැමිණෙන තුරු කොරිඩෝරයේ එහාට මෙහාට ගමන් ගන්නා ආකාරය අදටත් මගේ මතකයේ තිබේ.